Wykluczenie w żużlu to decyzja sędziego o usunięciu zawodnika z konkretnego biegu. Żużlowiec nie zdobywa wtedy punktów w tej gonitwie, a w programie meczowym najczęściej pojawia się oznaczenie „w”. Nie oznacza to automatycznie końca jego udziału w całych zawodach.
Czym jest wykluczenie w żużlu?
Sędzia może wykluczyć zawodnika za naruszenie przepisów, niesportowe zachowanie albo jazdę zagrażającą innym uczestnikom biegu. Najważniejszy skutek sportowy jest prosty: wykluczony zawodnik otrzymuje 0 punktów w danej gonitwie.
Jeżeli przewinienie miało wpływ na przebieg rywalizacji, sędzia może zarządzić powtórkę biegu. Zawodnik uznany za sprawcę nie bierze w niej udziału, a pozostali żużlowcy mogą wystartować ponownie zgodnie z decyzją arbitra. Bezpieczeństwo na torze ma pierwszeństwo przed utrzymaniem pierwotnego składu biegu.
Za co sędzia może wykluczyć zawodnika?
Przyczyna kary zależy od sytuacji na torze i oceny sędziego. W programie meczowym stosuje się kilka oznaczeń literowych, ale najczęstsze z nich to „w”, czyli wykluczenie. Najważniejsze przypadki przedstawia tabela:
| Przyczyna | Skrót w programie | Opis |
|---|---|---|
| Wykluczenie | w | Zawodnik naruszył przepisy, spowodował zagrożenie, upadek rywala albo zachował się niesportowo. |
| Upadek | u | Żużlowiec upadł i nie ukończył biegu. W zależności od okoliczności sędzia może uznać go za sprawcę i wykluczyć z powtórki. |
| Dotknięcie taśmy | t | Zawodnik poruszył taśmę startową przed jej podniesieniem i zostaje wykluczony z biegu. |
| Defekt | d | Awaria motocykla uniemożliwiła ukończenie biegu. Sam defekt nie jest wykluczeniem. |
| Naruszenie procedury startowej | w lub t | Przekroczenie czasu dwóch minut albo inne zakłócenie procedury może skutkować usunięciem zawodnika z biegu. |
Odrębnie traktuje się niebezpieczną jazdę. Jeżeli zawodnik doprowadzi do upadku rywala albo pozbawi go zajmowanej pozycji, sędzia może przerwać bieg i wykluczyć sprawcę. Podobnie dzieje się przy szczególnie niesportowym zachowaniu, także poza samą jazdą, jeśli regulamin daje podstawę do takiej decyzji.
Wykluczenie z biegu a czerwona kartka
Wykluczenie z biegu dotyczy jednej gonitwy i samo w sobie nie odbiera zawodnikowi prawa do kolejnych startów. Żużlowiec może więc po odbyciu kary pojawić się na torze w następnym biegu, o ile nie został ukarany surowiej.
Czerwona kartka oznacza natomiast wykluczenie do końca zawodów. Sędzia może ją pokazać za szczególnie naganną, niebezpieczną lub niesportową jazdę. Taka kara może być także konsekwencją drugiej żółtej kartki otrzymanej podczas tych samych zawodów.
Żółta kartka jest sygnałem, że przewinienie miało charakter niesportowy lub niebezpieczny. Kartki są rejestrowane przez GKSŻ. Po zgromadzeniu czterech żółtych kartek zawodnik otrzymuje karę meczu. Czerwone kartki nie są sumowane w ten sam sposób.
Jakie są skutki wykluczenia?
Konsekwencje zależą od rodzaju decyzji sędziego. Dla drużyny wykluczenie oznacza start w osłabieniu albo stratę punktów w biegu, a dla zawodnika może oznaczać również sankcje poza samą gonitwą:
- 0 punktów w biegu – wykluczony zawodnik nie otrzymuje punktów za tę gonitwę.
- Strata dla drużyny – partner żużlowca musi rywalizować przy mniejszej liczbie zawodników, a powtórka może odbyć się bez sprawcy przewinienia.
- 1000 zł kary – tyle wynosi kara pieniężna za żółtą kartkę.
- 3000 zł kary – taka sankcja finansowa jest przypisana do czerwonej kartki.
- Kara meczu – cztery żółte kartki w rejestrze albo czerwona kartka mogą oznaczać zakaz startu w najbliższych zawodach wskazanych przez regulamin.
W praktyce trzeba więc odróżnić trzy sytuacje. Zwykłe wykluczenie „w” odbiera punkty w jednym biegu. Żółta kartka może być połączona z takim wykluczeniem, ale wpływa też na rejestr kar. Czerwona kartka kończy udział zawodnika w danych zawodach i może prowadzić do kary meczu.
Dla kibica najważniejsza zasada brzmi: „w” oznacza zero punktów w biegu, ale nie zawsze oznacza koniec zawodów dla żużlowca. Dopiero czerwona kartka lub inna decyzja wynikająca z regulaminu usuwa go z rywalizacji do końca spotkania.
