Najstarszym klubem piłkarskim na świecie jest Sheffield FC, założony 24 października 1857 roku w Sheffield w Anglii. Klub pozostaje amatorski, ale jego znaczenie wykracza poza wyniki sportowe. Sheffield FC współtworzył jedne z pierwszych skodyfikowanych zasad gry, które wpłynęły na rozwój współczesnego futbolu.
Dlaczego Sheffield FC uznaje się za najstarszy klub?
O tytule decyduje przede wszystkim udokumentowana data powstania niezależnego klubu utworzonego z myślą o grze w piłkę nożną. W tym kryterium Sheffield FC wyprzedza inne działające do dziś drużyny. Klub nie był początkowo częścią profesjonalnego systemu rozgrywek, ponieważ w połowie XIX wieku taki system jeszcze nie istniał.
Wczesne lata futbolu nie miały jednolitych przepisów. Sheffield FC stosował własne zasady, znane jako Sheffield Rules. Dotyczyły one między innymi sposobu rozpoczynania gry i organizacji spotkań. Późniejsze ujednolicanie reguł przez angielskie środowiska piłkarskie sprawiło, że doświadczenia klubu z Sheffield stały się częścią drogi prowadzącej do współczesnych zasad futbolu.
Najstarszy klub a najstarszy klub profesjonalny
Odpowiedź zależy od tego, jak rozumiemy słowo „najstarszy”. W XIX wieku wiele drużyn powstawało przy szkołach, zakładach pracy, klubach krykietowych lub stowarzyszeniach sportowych. Nie zawsze zachowały się dokumenty pozwalające jednoznacznie wskazać dzień albo nawet rok założenia.
Najważniejsze rozróżnienia wyglądają następująco:
- Sheffield FC jest uznawany za najstarszy istniejący klub piłkarski na świecie, niezależnie od jego amatorskiego statusu.
- Notts County, założony w 1862 roku, jest powszechnie wskazywany jako najstarszy profesjonalny klub piłkarski.
- Daty dotyczące części XIX-wiecznych drużyn odnoszą się do tradycji klubowej, pierwszego meczu albo późniejszej formalizacji działalności.
- W przypadku Wanderers FC spotyka się rok 1859 lub 1860, ponieważ klubowa tradycja i interpretacja zachowanych dokumentów nie są całkowicie zgodne.
Dlatego zestawienia najstarszych klubów mogą się nieznacznie różnić. Nie każda rozbieżność oznacza błąd. Czasem wynika z przyjęcia innego kryterium, na przykład daty pierwszego spotkania zamiast formalnego utworzenia organizacji.
Najstarsze kluby piłkarskie – zestawienie
Poniższa tabela obejmuje pionierskie drużyny najczęściej wymieniane w opracowaniach dotyczących początków zorganizowanego futbolu:
| Klub | Rok założenia | Kluczowy fakt |
|---|---|---|
| Sheffield FC | 1857 | Najstarszy klub piłkarski na świecie, pionier własnych zasad gry. |
| Hallam FC | 1860 | Klub z Sheffield, rywal Sheffield FC i zwycięzca Pucharu Youdan w 1867 roku. |
| Wanderers FC | 1859 lub 1860 | Współtwórca Football Association i pięciokrotny zdobywca Pucharu Anglii w XIX wieku. |
| Cray Wanderers | 1860 | Klub związany początkowo z pracownikami budującymi linie kolejowe w Londynie. |
| Notts County | 1862 | Najstarszy profesjonalny klub piłkarski na świecie. |
| Stoke City | 1863 | Jeden z najstarszych profesjonalnych klubów w Anglii, zwycięzca Pucharu Ligi w 1972 roku. |
Wśród innych wczesnych zespołów wymienia się także Worksop Town, Wrexham FC, Brigg Town i Nottingham Forest. Ich pozycja w chronologicznych rankingach zależy od tego, czy źródło bierze pod uwagę nieprzerwaną działalność, datę formalnej rejestracji czy wcześniejsze drużyny działające pod podobną nazwą.
Jak wyglądał początek futbolu w Polsce?
Futbol zaczął rozwijać się na ziemiach polskich kilka dekad później niż w Anglii. Za jeden z najstarszych polskich klubów często uznaje się Resovię, której początki datuje się na 1905 rok. Wcześniej, w 1903 roku, powstały Czarni Lwów i Lechia Lwów, jednak określenie „najstarszy polski klub” zależy od przyjętych kryteriów oraz statusu historycznego tych drużyn.
Na tle Sheffield FC, działającego od 1857 roku, początki polskich klubów pokazują, jak szybko Anglia stała się jednym z głównych ośrodków organizowania futbolu. Różnica dat nie zmienia znaczenia polskich pionierów, lecz wynika z późniejszego rozwoju tej dyscypliny w Europie Środkowej.
Sheffield FC pozostaje najstarszym klubem piłkarskim na świecie, natomiast Notts County dzierży tytuł najstarszego klubu profesjonalnego. Rozdzielenie tych dwóch kategorii pozwala poprawnie interpretować historyczne zestawienia.
