W biegu żużlowym motocykl musi pozostać całkowicie nieruchomy od zapalenia zielonego światła do momentu zwolnienia zamków taśmy maszyny startowej. Ruszenie przed tą chwilą może zakończyć się przerwaniem biegu, ostrzeżeniem albo wykluczeniem. Od sezonu 2024 po takim przewinieniu zawodnicy mają zwykle tylko 1 minutę na ponowne ustawienie się pod taśmą.
Procedura startowa krok po kroku
Start zaczyna się jeszcze przed podniesieniem taśmy. Zawodnik musi prawidłowo ustawić motocykl na swoim polu i utrzymać go w bezruchu do chwili, w której sędzia uruchomi mechanizm startowy.
- Zielone światło – jego zapalenie rozpoczyna właściwą procedurę startową. Zawodnicy powinni być już ustawieni na przypisanych polach.
- Ustawienie motocykla – przednie koło i cały motocykl muszą pozostawać nieruchome. Nie wolno podjeżdżać, cofać ani wykonywać krótkiego ruchu korygującego.
- Zwolnienie zamków taśmy – to właśnie ten moment jest punktem odniesienia dla oceny falstartu. Nie chodzi wyłącznie o chwilę, w której taśma fizycznie zaczyna się unosić.
- Reakcja po zwolnieniu zamków – dopiero po zwolnieniu zamków zawodnik może rozpocząć ruszanie. Reakcja na podnoszącą się taśmę jest zgodna z procedurą, o ile motocykl nie poruszył się wcześniej.
Rozróżnienie między zwolnieniem zamków a uniesieniem taśmy ma znaczenie przy analizie nagrania. Motocykl może zacząć się poruszać bardzo krótko po zwolnieniu zamków, nawet jeśli taśma nie zdążyła jeszcze wyraźnie się podnieść. Taki ruch nie musi oznaczać naruszenia przepisów.
Sędzia ocenia przede wszystkim to, czy motocykl był w ruchu w chwili zwolnienia zamków. Jeżeli zawodnik ruszył i zatrzymał się przed tym momentem, może otrzymać ostrzeżenie po biegu. Gdy w chwili zwolnienia zamków nadal się porusza, bieg powinien zostać przerwany.
Uwaga: nawet niewielki ruch motocykla przed zwolnieniem zamków może zostać uznany za falstart. Samo zatrzymanie motocykla przed podniesieniem taśmy nie usuwa wcześniejszego przewinienia.
W przypadku wyraźnie wygranego startu sędzia może przerwać bieg także wtedy, gdy nie jest w stanie jednoznacznie ocenić ruchu wzrokowo. Dotyczy to sytuacji, w której jeden zawodnik uzyskał przewagę co najmniej około połowy długości motocykla. Dostępne nagrania pozwalają wtedy ustalić, czy był to prawidłowy ruch po zwolnieniu zamków, czy falstart.
Jakie są konsekwencje błędu?
Decyzja zależy od tego, czy motocykl poruszał się w chwili zwolnienia zamków oraz czy zawodnik miał już wcześniejsze ostrzeżenie. Jeżeli analiza wideo potwierdzi reakcję po zwolnieniu zamków, bieg może zostać powtórzony bez kary.
| Rodzaj przewinienia | Decyzja sędziego | Czas na restart |
|---|---|---|
| Ruch przed zwolnieniem zamków, ale motocykl zatrzymał się przed tym momentem | Ostrzeżenie po biegu | Nie dotyczy przerwanego startu |
| Motocykl porusza się w chwili zwolnienia zamków | Przerwanie biegu i ostrzeżenie | 1 minuta na ponowne ustawienie |
| Drugie przewinienie objęte ostrzeżeniem | Wykluczenie zawodnika | 1 minuta dla pozostałych zawodników na ustawienie |
Limit jednej minuty wprowadzony od sezonu 2024 dotyczy sytuacji, w której bieg został przerwany z powodu zawodnika utrudniającego prawidłowe przeprowadzenie startu. Stosuje się go także po drugim ostrzeżeniu, gdy zawodnik zostaje wykluczony.
Jeśli sędzia uzna po analizie nagrania, że ruch nastąpił dopiero po zwolnieniu zamków, bieg jest powtarzany bez ostrzeżenia dla tego zawodnika. W razie wątpliwości sędzia może zarządzić powtórkę i zweryfikować zapis wideo, zamiast opierać decyzję wyłącznie na obserwacji z wieżyczki.
Sytuacje wyjątkowe pod taśmą
Przepisy przewidują również przypadki, w których zawodnik zostaje zastąpiony po dotknięciu taśmy. Jeżeli młodzieżowiec zastępujący innego zawodnika dotknie taśmy, może zostać zmieniony przez drugiego juniora. Ta sama zasada dotyczy zawodników startujących z numerami młodzieżowymi, gdy dotknięcie taśmy nastąpi w ich nominalnym biegu.
W zawodach indywidualnych z udziałem rezerwowych pierwszy rezerwowy, który dotknie taśmy albo zostanie wykluczony za przekroczenie limitu dwóch minut, może zostać zastąpiony przez kolejnego uprawnionego zawodnika. Możliwość ta kończy się, gdy zabraknie rezerwowych przewidzianych do danego zastępstwa.
Przed wyjazdem pod taśmę zawodnik powinien sprawdzić kilka elementów przygotowania:
- Przednie koło znajduje się na właściwym polu startowym i nie wymaga korekty po zapaleniu zielonego światła.
- Ciało pozostaje stabilne, bez niezamierzonego przenoszenia ciężaru powodującego ruch motocykla.
- Uwaga jest skierowana na moment zwolnienia zamków, a nie na samo pierwsze podniesienie taśmy.
- Manetka gazu i sprzęgło są przygotowane tak, aby reakcja po zwolnieniu zamków nie powodowała wcześniejszego szarpnięcia.
Najbezpieczniejsza procedura polega na spokojnym ustawieniu motocykla i oczekiwaniu na faktyczne zwolnienie zamków. Próba zyskania ułamka sekundy przez wcześniejsze podjechanie może zakończyć się ostrzeżeniem, przerwaniem biegu, a przy powtórnym przewinieniu także wykluczeniem.
