Według oficjalnego rankingu FIFA najlepsze reprezentacje piłkarskie na świecie to te, które zgromadziły najwięcej punktów w matematycznym systemie oceny wyników. Ranking uwzględnia rezultat meczu, siłę przeciwnika i rangę spotkania. Nie jest plebiscytem ekspertów ani listą opartą wyłącznie na liczbie zdobytych trofeów.
Top 10 rankingu FIFA
Ranking FIFA jest aktualizowany po kolejnych oknach reprezentacyjnych, dlatego jego czołówka może się zmieniać w ciągu roku. Dostępne materiały nie zawierają jednak zweryfikowanego, aktualnego notowania FIFA z pełną listą dziesięciu drużyn i liczbą punktów. Z tego powodu nie należy uzupełniać tabeli wartościami pochodzącymi z wcześniejszych zestawień.
Potwierdzona w przekazanych danych pozycja reprezentacji Polski różni się zależnie od daty źródła. Materiał historyczny wskazuje 26. miejsce, natomiast komunikat PZPN z 20 lutego podaje 19. lokatę i 1559 punktów. Nie można traktować żadnej z tych wartości jako aktualnej bez wskazania konkretnego notowania FIFA.
| Informacja | Potwierdzona wartość | Uwagi |
|---|---|---|
| Najwyższa pozycja Polski | 5. miejsce | Sierpień 2017 roku |
| Najniższa pozycja Polski | 78. miejsce | Listopad 2013 roku |
| Ostatnia pozycja podana w materiale historycznym | 26. miejsce | Brak daty pozwalającej uznać ją za aktualną |
Czym jest ranking FIFA?
Ranking FIFA, znany także jako Coca-Cola Men’s World Ranking, to oficjalne zestawienie męskich reprezentacji narodowych. Jego celem jest porównywanie wyników drużyn na podstawie wspólnych zasad, a nie ocenianie ich popularności, stylu gry czy potencjału poszczególnych piłkarzy.
FIFA wykorzystuje ranking między innymi przy ustalaniu rozstawienia i podziału na koszyki podczas losowań turniejów oraz kwalifikacji. Pozycja w tabeli może więc wpływać na układ grup i dobór przeciwników. Nie oznacza jednak automatycznego awansu ani gwarancji zwycięstwa w konkretnym spotkaniu.
Ważne jest też rozróżnienie między bieżącym rankingiem a dorobkiem historycznym. Liczba zdobytych mistrzostw świata może świadczyć o wielkości reprezentacji w długiej perspektywie, ale sama nie decyduje o jej aktualnym miejscu. Ranking ma pokazywać przede wszystkim względną siłę wynikającą z nowszych meczów.
Jak oblicza się pozycję reprezentacji?
Od 2018 roku ranking FIFA korzysta z systemu opartego na modelu Elo. Po każdym spotkaniu liczba punktów drużyny może wzrosnąć albo spaść. W uproszczeniu zmiana zależy od różnicy między rzeczywistym rezultatem a wynikiem oczekiwanym przez model.
Stosowany wzór można zapisać następująco:
P = Pb + I × (W − We)
Pb oznacza liczbę punktów przed meczem, I jest wagą spotkania, W oznacza rzeczywisty wynik, a We – wynik oczekiwany na podstawie siły obu drużyn. Zwycięstwo nad mocnym rywalem daje większy efekt niż pokonanie zespołu sklasyfikowanego znacznie niżej. Porażka z teoretycznie słabszym przeciwnikiem może natomiast kosztować więcej punktów.
Na końcową zmianę punktacji wpływają trzy podstawowe elementy:
- Siła przeciwnika – wyżej notowany rywal podnosi wartość zwycięstwa.
- Wynik meczu – zwycięstwo, remis i porażka mają różne wartości w modelu.
- Ranga zawodów – spotkania turniejowe liczą się mocniej niż mecze towarzyskie.
Waga meczu jest oznaczana symbolem I. Oficjalna dokumentacja FIFA rozróżnia ją według rodzaju i fazy rozgrywek:
| Typ meczu | Współczynnik I |
|---|---|
| Mecz towarzyski poza terminem FIFA | 5 |
| Mecz towarzyski w terminie FIFA | 10 |
| Faza grupowa Ligi Narodów UEFA | 15 |
| Play-off lub finał Ligi Narodów UEFA | 25 |
| Eliminacje mistrzostw kontynentalnych lub Mistrzostw Świata | 25 |
| Finały mistrzostw kontynentalnych przed ćwierćfinałem | 35 |
| Finały mistrzostw kontynentalnych od ćwierćfinału | 40 |
| Finały Mistrzostw Świata przed ćwierćfinałem | 50 |
| Finały Mistrzostw Świata od ćwierćfinału | 60 |
Przy remisie zwykła wartość wyniku wynosi 0,5, a przy zwycięstwie 1. W przypadku meczu rozstrzygniętego rzutami karnymi system stosuje odrębne wartości dla zwycięzcy i przegranego serii. Szczególną regułą objęto też niektóre mecze fazy pucharowej. Jeśli uwzględnienie spotkania obniżyłoby dorobek zespołu, wynik może nie zostać odjęty od jego punktacji.
Czy lider rankingu FIFA zawsze jest najlepszą drużyną?
Nie w każdym znaczeniu tego słowa. Ranking pokazuje efektywność reprezentacji w określonym modelu i w określonym okresie. Nie mierzy bezpośrednio jakości każdego zawodnika, aktualnych kontuzji, dyspozycji dnia ani tego, jak styl jednej drużyny pasuje do stylu drugiej.
Wysoko sklasyfikowana reprezentacja może przegrać z niżej notowanym rywalem, ponieważ pojedynczy mecz jest zdarzeniem o dużej zmienności. Ranking reaguje na wiele spotkań, lecz nie przewiduje wyniku każdego następnego starcia. Z kolei turniej mistrzowski może pokazać odporność zespołu w kilku meczach rozgrywanych pod presją, czego sama tabela punktowa nie oddaje w pełni.
Dlatego określenie „najlepsza reprezentacja” zależy od przyjętego kryterium. Do bieżącego, porównywalnego pomiaru służy ranking FIFA. Do oceny dorobku historycznego lepsze będą tytuły i wyniki w wielkich turniejach. Do oceny aktualnej formy przydatne są natomiast ostatnie mecze, skład oraz sytuacja kadrowa.
Ranking FIFA jest więc obiektywnym punktem odniesienia, ale nie ostatecznym werdyktem o jakości drużyny. Lider to reprezentacja, która najlepiej zgromadziła punkty według zasad modelu, a nie zespół z gwarancją wygranej w każdym meczu.
