Drużynowe mistrzostwa świata na żużlu, rozgrywane jako FIM Speedway World Cup, to rywalizacja reprezentacji narodowych w czteroosobowych składach podstawowych i z jednym rezerwowym. W każdym turnieju startują cztery kraje, a zawody obejmują 20 biegów. Za zwycięstwo drużyna otrzymuje 3 punkty, za drugie miejsce 2, za trzecie 1, a za czwarte 0. Ważnym elementem strategii są zmiany taktyczne, dostępne przy stracie co najmniej 6 punktów do lidera.
Czym jest Speedway World Cup?
FIM Speedway World Cup, czyli drużynowe mistrzostwa świata na żużlu, jest turniejem reprezentacji narodowych. Każdy kraj wystawia pięciu zawodników, choć w podstawowym układzie czterech z nich tworzy skład startujący w biegach, a zawodnik z numerem 5 pełni funkcję rezerwowego.
SWC różni się od Speedway of Nations. W Speedway World Cup rywalizują pełne, pięcioosobowe zespoły, natomiast SoN jest formatem par. Obie imprezy są rozgrywane naprzemiennie w cyklu trzyletnim, dlatego nie należy utożsamiać wyników i zasad jednego turnieju z drugim.
Jak wygląda droga do finału?
W formule opisanej w regulaminie FIM w turnieju uczestniczy łącznie 10 reprezentacji. Dwie z nich otrzymują bezpośredni awans do finału, a pozostałe walczą o dwa miejsca w półfinałach:
- Rozstawieni gospodarze – kraj organizujący finał awansuje bezpośrednio.
- Obrońcy tytułu Speedway of Nations – mistrzowie SoN również są rozstawieni w finale.
- Dwa półfinały – osiem pozostałych reprezentacji zostaje podzielonych na dwa turnieje.
- Finał – zwycięzcy obu półfinałów dołączają do dwóch rozstawionych drużyn.
Każdy półfinał i finał jest osobnym turniejem czterech reprezentacji. Zwycięzca finału zdobywa tytuł drużynowego mistrza świata.
Jak zbudowany jest skład i kiedy można dokonać zmiany taktycznej?
Każda drużyna zgłasza pięciu zawodników: czterech podstawowych oraz rezerwowego z numerem 5. Przed zawodami menedżer reprezentacji przekazuje szerszą nominację, a później wybiera pięcioosobowy skład startowy. Rezerwowy może zastępować kolegów w trakcie turnieju.
| Typ zawodnika | Liczba | Limit biegów | Możliwości zmiany |
|---|---|---|---|
| Zawodnicy podstawowi | 4 | 5 standardowych i maksymalnie 1 taktyczny | Mogą zostać zastąpieni przez rezerwowego lub wykorzystani w zmianie taktycznej |
| Rezerwowy z numerem 5 | 1 | 5 standardowych i maksymalnie 1 taktyczny | Może zastąpić dowolnego zawodnika swojej drużyny |
| Zmiana taktyczna | Jedna na zawodnika | 1 dodatkowy start taktyczny | Dostępna przy stracie co najmniej 6 punktów do lidera |
Każdy zawodnik może wystąpić maksymalnie w sześciu biegach. Limit obejmuje pięć startów wynikających z rozkładu zawodów oraz jeden dodatkowy bieg w ramach zmiany taktycznej. Rezerwowy z numerem 5 może wejść za dowolnego kolegę, ale także podlega temu samemu limitowi.
Zmiana taktyczna jest dozwolona dopiero wtedy, gdy drużyna traci co najmniej 6 punktów do reprezentacji prowadzącej. Nie wystarczy więc sama słabsza pozycja w klasyfikacji. Liczy się różnica punktowa względem lidera zawodów.
Ważne: jeżeli strata zmniejszy się do 5 punktów lub mniej, drużyna musi przerwać korzystanie ze zmian taktycznych. Każdy zawodnik może wystąpić tylko w jednym biegu taktycznym.
Regulamin przewiduje także zastępstwo kontuzjowanego zawodnika. Menedżer może wykorzystać rezerwowego z numerem 5, a w określonych warunkach również rezerwę taktyczną. Nadal obowiązują jednak limity startów i wymóg odpowiedniej straty punktowej.
Jak przebiega turniej i pojedynczy bieg?
Każde zawody SWC składają się z 20 biegów eliminacyjnych. Nie ma osobnych półfinałów ani finałów w ramach pojedynczego turnieju. Po 20. biegu wygrywa reprezentacja z największą liczbą punktów.
Rozkład startów zapewnia każdej drużynie równą liczbę wyjazdów z pól 1, 2, 3 i 4. Kolory kasków są przydzielane przez Komisję SWC, a dany zespół zachowuje swój kolor we wszystkich 20 biegach. Obsady biegów 17–20 wybierają menedżerowie, zaczynając od drużyny zajmującej czwarte miejsce. Lider wybiera jako ostatni.
Procedura startowa wygląda następująco:
- Sędzia FIM uruchamia zegar startowy ustawiony na 90 sekund.
- Zawodnicy muszą ustawić się pod taśmą i być gotowi przed upływem odliczania.
- Kierownik startu ustawia czterech zawodników na polach startowych.
- Sędzia włącza zielone światło, a elektroniczny system losowo zwalnia taśmę.
Zawodnik, który dotknie taśmy, zostaje zdyskwalifikowany. Ruch przed jej podniesieniem może skutkować ostrzeżeniem, a ponowne przewinienie podczas tych samych zawodów automatyczną dyskwalifikacją. Przy powtórce biegu czas przygotowania może zostać skrócony do jednej minuty.
Jak naliczane są punkty?
| Miejsce w biegu | Liczba punktów | Wpływ na wynik drużyny |
|---|---|---|
| Pierwsze | 3 | Największy przyrost punktów |
| Drugie | 2 | Drugi wynik w biegu |
| Trzecie | 1 | Jeden punkt dla reprezentacji |
| Czwarte, defekt lub dyskwalifikacja | 0 | Brak punktów |
Jeśli dojdzie do upadku i przerwania biegu, sędzia wskazuje zawodnika odpowiedzialnego za incydent. Gdy kolizja nastąpi na pierwszym łuku i nikt nie ponosi winy, sędzia może dopuścić wszystkich uczestników do powtórki. Zawodnik, który całkowicie przekroczy wewnętrzną białą linię oboma kołami albo opuści tor, jest uznawany za wycofanego, chyba że zrobił to, aby uniknąć upadku lub podjąć konieczne działanie obronne.
Co dzieje się przy remisie?
Jeżeli po 20 biegach dwie lub więcej drużyn mają tyle samo punktów i remis dotyczy pierwszego miejsca, rozgrywany jest bieg dodatkowy. To on wyłania zwycięzcę półfinału albo finału.
Remis na niższej pozycji rozstrzyga się inaczej. Najpierw porównuje się liczbę zwycięstw w biegach, następnie drugich, trzecich i czwartych miejsc. Czwarte miejsce jest wyżej oceniane niż dyskwalifikacja lub wycofanie. Jeśli nadal nie da się ustalić kolejności, decyduje wyższa pozycja w rankingu FIM.
Przerwany turniej również podlega szczególnej procedurze. Jeżeli zawody zakończą się przed ukończeniem 16. biegu, muszą zostać rozegrane ponownie od pierwszego biegu. Po zakończeniu 16. biegu można uwzględnić wyniki wszystkich ukończonych wyścigów.
